Búseti á Norðurlandi

Búseti á Norðurlandi er húsnæðissamvinnufélag.

Fréttir

Aðalfundur Búseta á Norðurlandi 2015

Aðalfundur Búseta á Norðurlandi verður haldinn miðvikudaginn 10.júní kl.20:00

Fundurinn verður haldinn í Lionssalnum, Skipagötu 14, 4.hæð.

Dagskrá samkvæmt samþykktum.

Nánar auglýst í dreifimiðlum

Stjórnin

Húsnæðismálin og lagabreytingar

Eygló Harðardóttir húsnæðisráðherra fylgdi eftir ákvörðun Alþingis frá því í júní 2013 varðandi aðgerðir í húsnæðismálum með því að kalla til víðtæks samráðs um mótun húsnæðisstefnu.

 

Fjöldamargir aðilar lögðu að mörkum í það samráð.  Skýrsla verkefnisstjórnar var kynnt 6.maí 2014.

 

Margvísleg vinnugögn sem komu fram í vinnu samráðsnefndar um húsnæðisstefnu voru gerð aðgengileg á vef velferðarráðuneytisins, sem telja verður til fyrirmyndar.

 

Tillögur verkefnisstjórnar gáfu fyrirheit um að meiningin væri að stórefla almennan leigumarkað og styrkja starfsramma húsnæðissamvinnufélaga þannig að fleirum yrði kleift að njóta viðunandi húsnæðisöryggis.   Tillögur gengu í þá átt að íbúðarekstur „án hagnaðarkröfu“ fengi forgang um fjármögnun og ætti kost á ívilnandi stuðningi sveitarfélaga og velvildarfjárfesta.

 

Margir bundu þannig vonir við að á grundvelli tillagna verkefnisstjórnarinar yrði unnið að verulegum breytingum á lagaramma húsnæðismarkaðarins í heild.

 

Nú eru komin fram frumvörp um breytingu á gildandi lögum um húsnæðissamvinnufélög (nr.66/2003) þskj. 1171-697,og hins vegar um breytingu á húsaleigulögum (nr.36/1994) þskj 1170-696.

 

Með vísan til þeirra fyriheita sem fólust í samstarfi um mótun húsnæðisstefnu eru það mikil vonbrigði að sjá að sáralítið  tillit virðist vera tekið til fyrirliggjandi tillagna „verkefnisstjórnar um framtíðarskipan húsnæðismála frá því í maí 2014.“   

 

Ekkert í fyrirliggjandi tillögum er líklegt til að ná þeim markmiðum að hér verði til varanlegur valkostur hagkvæms leigu- og búseturéttarmarkaðar sem geti mætt þörfum þess almennings sem ekki hefur umtalsvert handbært fé.  

 

Ekkert sem stuðlar að lækkun byggingarkostnaðar eða auðveldar hagkvæma fjármögnun leigu- og búseturéttaríbúða fyrir ungt fólk og meðaltekjuhópana eða þann hóp sem þarf og kýs að vera hreyfanlegur á húsnæðismarkaðinum.

 

Hagkvæmur leigumarkaður er forsenda þess að ungt fólk geti lagt fyrir til eigin kaupa íbúðarhúsnæðis.    

 

Sveigjanlegurbúseturéttarmarkaður getur verið bæði áhugaverður kostur fyrir fólk á öllum aldri og hagstætt milliskref fyrir þá sem hafa áform um að kaupa eða byggja eigin íbúð síðar.

 

Mjög áberandi er að við þessar fyrirliggjandi breytingartillögur er sérstaklega hugað að hagsmunum húseigenda og „markaðsaðila“ -  (og „tímabundinna harkara á leigumarkaði“) en minna að hagsmunum neytenda/leigjenda.

 

Ekkert er hert á skyldum og ábyrgð sveitarfélaga (byggingafulltrúa og skipulagsyfirvalda) varðandi skipulagslega umgerð leigu- og búseturéttarmarkaðar sem ætlað væri að standa til frambúðar.

 

Sérstaklega verður að teljast ámælisvert að ekki skuli vera gert ráð fyrir að einstaklingar geti stofnað húsnæðissamvinnufélög um byggingu og rekstur leiguíbúða (eingöngu ef vill) – með meira eða minna samstarfi við ríki, sveitarfélög eða aðra velvildaraðila.   (Ath. Þarf að formfesta viðmiðanir um stofnun og starframma fyrir almenn sjálfseignarfélög um húsnæði í samstarfi sveitarfélaga og fjárfesta og almennings t.d. CLTorg)

 

Það vekur sannarleg furðu að lagt sé til að húsnæðissamvinnufélög verði skylduð til að „markaðsvæða“ viðskipti með búseturétti þannig að félagsmenn í húsnæðissamvinnufélögum njóti ekki jafnræðis um aðgang að íbúðum óháð getu þeirra til að bjóða yfirverð í búseturétt.

Um leið og „fyrirvaralaus innlausnarskylda“ búseturéttar verður afnumin – er afar brýnt að heimila „víkjandi“ og „takmarkað“ innlausn búseturéttar af hálfu félags að fullnægðum skilyrðum um eiginfé. 

 

Við smíði frumvarpa hefur láðst að taka tillit til aðstæðna í dreifbýli og þá ekki síst með því að endurnýja almenna viðmiðunarreglu um að lágmarksfjölda þurfi til að stofna húsnæðissamvinnufélag (um eitt raðhús eða lítið fjölbýli) – ólíkt því sem gildir í sumum nágrannalöndum.   Nauðsynlegt er að almenni lagaramminn um húsnæðismarkaðinn reynist nothæfur fyrir fámenn samfélög á landsbyggðinni jafnt sem fjölmennar byggðir Höfuðborgarssvæðisins og þess vegna verði EKKI gerð krafa um íþyngjandi lágmarksfjölda félagsmanna í húsnæðissamvinnufélagi (í stað þess að dreifbýlisfólki verði gert skylt að leita undanþágu um fjöldaviðmið.)

 

Jafnhliða er mikilvægt að endurskoða ákvæði byggingarreglugerðar um lágmarksstærðir og gerð íbúða – með það að markmiði að auðvelda byggingu ódýrari íbúða í leigu- og búseturéttarfélögum sem rekin eru án hagnaðarkröfu – þar sem þjónustuð sameign tæki yfir tilteknar fúnksjónir – líkt og nú gildir eingöngu um stúdentaíbúðir og íbúðir fyrir aldraða (sbr. t.d. breytingar á sænskum reglum).

 

·       Mikilvægt er að formfesta skipulagsákvarðanir varðandi það að íbúð sem stofnuð er sem leigu- eða búseturéttaríbúð haldi áfram að vera slík íbúð – nema því aðeins að viðkomandi sveitarfélag/skipulagsyfirvöld taki ákvörðun um að breyta þeim skilmálum.

·       Mikilvægt er að kveða á um og staðsetja skráningarskyldu leigufélaga og takmarka svigrúm einstaklinga og fjárfesta til „að harka tímabundið á leigumarkaðinum.“

·       Mikilvægt er að formfesta skyldu sveitarfélaga byggingafulltrúa til að fylgja því eftir að leiguíbúðir standist viðunandi lágmarkskröfur um ástand og viðhaldog að unnt sé að kveðja til eftirlits – án þess að í slíku felist íþynging eða kostnaður fyrir leigjandann.

·       Til að unnt verði að efla hagkvæman leigumarkað og gera hann stöðugri þarf að tryggja opnum félögum almennings sem rekin eru án hagnaðarkröfu (húsnæðissamvinnufélögum/lýðræðislegum sjálfseignarfélögum) forgang að lóðum og skýrar heimildir til að taka við og sækja ívilnandi stuðning til opinberra aðila og velvildaraðila.

·       Vegna þess hversu mikil brögð eru að því að íbúðir sem stofnaðar eru skv. skipulagi til að vera „lögheimilisíbúðir einstaklinga og fjölskyldna“ eru teknar úr slíkri notkun þarf að kveða á um að slíku séu sett takmörk t.d. með því að grunnur fasteignagjalda sé umtalsvert hærri en annars eða að eigendum slíkra íbúða sem ekki eru í reglulegri nýtingu séu reiknaðar tekjur eins og um atvinnurekstur væri að ræða.   Slíkar aðgerðir þurfa að styðja sig við markvissa útfærslu á skipulagsvaldi sveitarfélaga að því er varðar takmörkun á heimildum til að breyta lögheimilisíbúðum eða leigu-/búseturéttaríbúðum í  óskráðar „hótelíbúðir.“ eða frítímaíbúðir.

·       Mikilvægt er að festa í lög að eigendaskipti – þmt. uppboðsmeðferð leiguíbúða/búsetuíbúða -  raski ekki réttarstöðu skilvísra leigjenda og upphefji ekki gildan og þinglýstan leigusamning/búsetusamning (enda geti nýir eigendur ekki ákveðið einhliða að leiguíbúð hætti að vera leiguíbúð/búsetuíbúð, sbr. dóm hæstaréttar 227/2014 30.apríl 2014).

·       Rökrétt er að vara sérstaklega við því að í frumvarpi er lagt til að dregið verði úr rétti skilvísra leigjenda sem setið hafa 5 ár í íbúð með því að stytta uppsagnarfrest af hendi leigusala í 6 mánuði - úr því að vera 12 mánuðir.   Þessi tillaga gengur þvert gegn því markmiði að styrkja réttarstöðu skilvísra neytenda sérstaklega.

·       Mikilvægt er að tryggja rétt skilvísra leigjenda með ótvíræðari hætti gagnvart eigendaskiptum leiguíbúðar – hvort sem það er með sölu íbúðar eða uppboðsmeðferðar eða þá með því að heilt leigufélag/lögaðili skipti um eigendur og/eða breyti samþykktum sínum einhliða.   Slíkur réttur verður sjálfkrafa sterkari með því að sveitarfélögum verði gert að fylgja ákveðnar eftir skipulagsskilmálum að því leyti að íbúð sem er stofnuð og skráð sem leigu- eða búseturéttaríbúð – heldur áfram að vera það nema því aðeins að gildandi skipulagsskilmálum hverfis eða byggingarreits sé breytt með lögformlegum leiðum og að undangenginni kynningu og samráði.

 

Það er algerlega óviðunandi að eigandi samþykktrar leiguíbúðar geti svelt hana að viðhaldi og þannig gert sér auðveldara að henda út skilvísum leigjenda - -  sem sættir sig ekki við að ástand íbúðarinnar sé mögulega heilsuspillandi.  Það er  mjög mikilvægt út frá bæði sjónarmiðum neytenda og skipulagsyfirvalda að staðsetja umboð og skyldu til athafna og viðurlaga á kostnað eiganda leiguíbúðar -  og um leið til að gera byggingarfulltrúa auðveldara að fylgja því eftir að samþykktar leiguíbúðir séu notaðar í þeim sama tilgangi og þær eru stofnaðar til samkvæmt skilmálum gildandi skipulags.

Á sama hátt er mjög mikilvægt að setja undir það að eigandi leiguíbúðar svelti íbúðina þannig að viðhaldi að enginn vilji nýta hana – og með því verði til „óeðlileg pressa“ á skipulagsyfirvöld að heimila niðurrif íbúðar/fjölbýlishúsa – og breyta landnotkun.

Einhliða og tilviljanakennd breyting almennra íbúða í einhvers konar gisti- eða hótelíbúðir er um þessar mundir vettvangur fyrir brask og spákaupmennsku.   Slík starfsemi gengur gegn markmiðum og skyldum sveitarstjórna um að skapa öllum íbúum möguleika á að hafa aðgang að öruggu húsnæði sem ekki ofbýður efnahag hvers og eins.   Umtalsverður hluti af verðþenslu og skorti á minni íbúðum skýrist af þessu. Því er þarna brýnt tilefni til aðgerða.


Komið á framfæri við velferðarnefnd Alþingis 11.maí 2015


Lóðir, plön og hús - tiltekt og þrif

Á fundi framkvæmdaráðs og stjórnar Búseta á Norðurlandi 14.apríl 2015 var lagt upp plan um að stjórn og starfsmenn félagsins reyndu að kalla eftir beinni þátttöku búsetanna og íbúða í einstökum hverfum við tiltekt og hreinsun í kring um hús og á plönum.  Með þessu mætti ná fram bæði þrifalegra umhverfi og ódýrari framkvæmd á tiltekt að vori.

Starfsmenn félagsins munu í því samhengi mæta á fyrirfram auglýstum degi kl 16-19 – með sópa og skóflur og tæki til flutninga þannig að sameiginleg vinna íbúanna skili sem bestum árangri með lágmarksfyrirhöfn hvers og eins.

Umsjónarmaður hefur undir höndum slöngur og kústa á löngu skafti til gluggaþvotta og er sjálfsagt að hafa samband við hann um aðgang að slíkum áhöldum til gluggaþvotta.

Við erum ekki að gera ráð fyrir runnaklippingum – með aðkeyptri vinnu – á fyrrihluta sumars 2015, en ef einhverjir búsetar hafa tök á að leggja að mörkum til slíks og þar sem það virðist brýnt þá er mikilvægt að menn verði í sambandi við framkvæmdastjóra um það nánar – og þá mundum við vera innan handar um verkfæri og/eða flutningatæki.

Um leið og vorar í alvöru förum við af stað með áburðargjöf á lóðir og bletti.   Við erum að skoða að kaupa öflugra sláttutæki – sem saxar og ekki þarf að taka upp eftir nema í undantekningartilfellum.  Með slíku tæki á að vera mögulegt að slá miklu oftar og spara um leið kostnað af förgun á grasi.

Við þvott á gluggum og veggjum Kjarnagötu 12-14-16 þarf að hafa öflug tæki og því er ekki unnt að ætla einstökum búsetum að sinna því.  Hins vegar er mikilvægt að allir leggi að mörkum til að þrífa aðkomu og við eigin dyr.    

Dagsetningar fyrir þrifadag í einstökum húsum/hverfum/kjörnum verða auglýstar nánar og með hliðsjón af veðri – og aðgangi að tækjum og mannskap okkar nánar.  

 

Ritað af framkvæmdastjóra 20.apríl


Ráðstöfun séreignar-lífeyrissparnaðar til kaupa á búseturétti

Nú liggur fyrir túlkun Rikisskattstjóra á lögum og reglum sem gilda fyrir ráðstöfun séreignarlífeyrissparnaðar vegna öflunar húsnæðis að því er kaup á búseturétti varðar.

Samkvæmt því leikur ekki vafi á að félagsmenn í Búseta á Norðurlandi geta nýtt sér þennan möguleika - bæði til að ráðstafa inn á niðurgreiðslu eldri lána sem tekin hafa verið til að kaupa búseturétt og einnig til að stofna nýjan búseturétt.

Nánari leiðsögn frá Ríkisskattstjóra er að finna hjá starfsfólki og á upplýsingasíðumwww.leiðrétting.is.

Umsókn um ráðstöfun séreignarlífeyrissparnaðar, bæði til greiðslu inn á fasteignaveðlán og vegna útgreiðslu í formi húsnæðissparnaðar, skal í öllum tilvikum koma fram með rafrænum hætti í gegnum umsóknarsvæði umsækjanda á leidretting.is. 

Hyggist umsækjandi sækja um ráðstöfun á séreignarlífeyrissparnaði inn á fasteignaveðlán verður hann, eðli málsins samkvæmt, að hafa tekið fasteignaveðlán til kaupa á búseturéttinum og getur hann eingöngu ráðstafað inn á það lán. Þá er jafnframt áskilið að það lán sé talið fram í kafla 5.2. á skattframtali sem lán til öflunar íbúðarhúsnæðis. Hafi það ekki verið gert er möguleiki á að óska eftir framtalsbreytingu, þ.e. að umrætt lán sé fært inn í kafla 5.2 á seinasta skattframtali. Það er gert með því að senda tölvupóst á adstod@leidretting.is

Sé hins vegar ekki komið að því að lán sé talið fram sökum þess að um nýtt fasteignaveðlán sé að ræða, sem nýtt hefur verið til öflunar íbúðarhúsnæðis frá seinustu framtalsskilum, óskar Ríkisskattstjóri við sérstaklega eftir gögnum um viðkomandi lán, þ.e. afriti af skuldabréfi lánsins og þinglýstum samningi um búseturéttinn.

Hyggist umsækjandi sækja um útgreiðslu séreignarlífeyrissparnaðar í formi húsnæðissparnaðar þarf ekki að liggja fasteignaveðlán að baki þeirri umsókn. Í umsóknarferlinu er óskað eftir eftirfarandi upplýsingum frá umsækjanda: fastanúmeri eignar, staðsetningu eignar, kaupdegi samkvæmt kaupsamningi og þinglýstum búsetusamningi.

Umsóknarferlið er mjög aðgengilegt, en alltaf er hægt að fá aðstoð frá starfsfólki Ríkisskattstjóra í síma 442-1900 á milli 9:30 og 15:30 eða á starfsstöðvum ríkisskattstjóra víðsvegar um landið. 

Ritað af framkvæmdastjóra 19.mars 2014 (á grundvelli upplýsinga frá Ríkisskattstjóra vegna höfuðstólsleiðréttingar.)


Nýtt ár framundan


Búseti á Norðurlandi óskar félagsmönnum og samstarfsaðilum gleði og farsældar á árinu 2015.

Fyrir hönd félagsins er ástæða til að við göngum bjartsýn til starfa á árinu og freistum þess að vinna sem best úr þeirri stöðu sem félagið hefur úr að spila.

Búseti á Norðurlandi greiðir of háa verðtryggða vexti af mestum hluta lána félagsins og þannig bera búsetarnir þyngri greiðslubyrði en gott getur talist.

Í þeirri uppstokkun húsnæðisstefnu og íbúðalánakerfisins sem er á verkefnalista ríkisstjórnarinnar hljótum við að kalla eftir því að húsnæðissamvinnufélögum og öðrum félögum almennings sem rekin eru án hagnaðarkröfu verði sköpuð betri starfsskilyrði.

Alls staðar á EES-svæðinu og þeim nágrannalöndum sem við höfum mest að sækja til þá vinna yfirvöld að því að lækka byggingarkostnað og örva starfsemi félaga sem rekin eru án gróðasjónarmiða.   

Sveitarfélög á Islandi hljóta að þurfa að standa undir sambærilegum skyldum og sinna verkefnum á því sviði alveg til jafns við það sem  best gerist í okkar heimshluta.

Það verður í forgangi hjá stjórnendum Búseta á Norðurlandi árið 2015 að kalla eftir leiðréttingu á lánakjörum félagsins - með leiðréttingu verðtryggðra lána og lægri vöxtum  - og skila þannig lægri greiðslubyrði til búsetanna okkar.

Einnig mun félagið áfram vinna að því að virkja samstarf við sveitarstjórnir og velvildaraðila um nýbyggingar og aukinn rekstur hagkvæmra íbúða - til leigu og í búseturétti - og fjölga þannig þeim fjölskyldum sem njóta húsnæðisöryggis með takmarkaðri persónulegri áhættu.

Unnið verður jafnframt að því að skera niður allan kostnað í félaginu - meðal annars með frestun á stærra viðhaldi.

Félagsmenn hafa vonandi áttað sig á því að fréttaflutningur Fréttablaðsins 30.12.2014 um meinta 13% hækkun á mánaðargjaldi var hrein ósannindi eins og bréf félagsins 1.desember 2014 hafði áður útskýrt.    

Hækkun mánaðargjalds verður örlítið breytileg eftir íbúðum en almennt á bilinu 2,5-4% sem hlýtur að teljast ásættanlegt fyrir flesta og vonandi viðráðanlegt fyrir alla.

Stjórn og starfsmenn vænta góðs samstarfs við félagsmenn árið 2015 eins og áður og fyrr.

Framkvæmdastjóri 12.janúar 2015

Framsetning efnis

moya - Útgáfa 1.12 2007 - Stefna ehf

Skrá inn